Een bonus voor een gouverneur-generaal

De bonuscultuur bestond ook al in de 17de- en 18de eeuw, al nam dat minder vaak de vorm aan van geld zondermeer. Het grootste verschil met nu? De bonus kwam in plaats van salaris. Uit het soort voorwerp én de kwaliteit kon de waardering worden afgemeten.
Deze ruim twee kilo (!) zware gouden bokaal was bestemd voor gouverneur generaal Hendrick Zwaardecroon (1660-1728) en was besteld door de Verenigde Oost-Indische Compagnie als blijk van waardering voor de moeite en attentie die hij heeft betoond voor de cultures van koffie, zijde en verfstoffen op Java. Aan goud kostte het stuk ongeveer 2000 gulden, de maker ervan, Jan Lanckhorst, ontving voor het ontwerp, het modelleren en de realisatie van het object ruim 1000 gulden.

bokaal

Het is één van de mooiste voorbeelden van de kunst van de goudsmid. Om de voorstellingen van elkaar te scheiden en om de voorstellingen zelf duidelijk leesbaar te maken, heeft Lanckhorst het oppervlak op verschillende manieren bewerkt. Daarom zijn de randen hoogglanzend gepolijst en zijn de achtergronden van het belangrijkste reliëf volledig gematteerd. De figuren zelf laten alle nuances tussen mat en glanzend zien. Aan het buitengewoon afwisselende lichtspel dat zo is ontstaan, is te zien dat Lanckhorst zijn vak heel goed beheerste.

En voor de hard-core kunsthistorici ;-) Dat de beker door Lanckhorst is gemaakt weten we door het signatuur op de beker. Het meesterteken dat op de beker is afgeslagen is echter niet van hem, maar van collega edelsmid Alger Mensma. Wat zijn bijdrage aan de beker nu precies was weten we helaas niet. Van Mensma zijn veel eenvoudiger voorwerpen bekend (zie ook collectie Rijksmuseum).

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s