A Matter of Identity; een vrouw en haar juwelen

Opnamedatum: 2012-11-29E fotoVeel mensen vragen zich af hoe de juwelen en de horloges in de vitrines van het Rijksmuseum vroeger werden gedragen. Heel vaak weten we dat niet omdat er maar weinig bruikbare bronnen zijn. Op portretten laten mensen zich meestal van hun soberste kant zien, heel af en toe worden dames in vol ornaat afgebeeld. Eén van die uitzonderingen is een portret van de Utrechtse Charlotte Beatrix Strick van Linschoten (1732-1795), die zich omstreeks 1755 bijna levensgroot liet schilderen door de Haagse hofschilder Mattheus Verheyden. Om haar armen en om haar hals draagt zij parelsnoeren, op haar jurk, in haar oren en in haar kapsel een set sieraden, bezet met diamant.

Opnamedatum: 2012-11-29 E foto
De meeste aandacht valt op de relatief grote gouden voorwerpen, die aan haar middel zijn vastgemaakt. Rechts hangt een gouden chatelaine met daaraan een eenvoudig horloge. Bewaard gebleven exemplaren laten zien dat aan de andere kettinkjes onmisbare voorwerpen konden hangen, zoals een horlogesleutel om het horloge op te winden en een zegelstempel om brieven te kunnen sluiten. Aan de andere kant hangt een heel bijzonder object: twee kleine doosjes aan de zijkanten en een groter exemplaar in het midden. Waarschijnlijk waren ze gevuld met de dingen die iedere vrouw regelmatig nodig heeft; (opvouwbaar) naaigerei, make-up spullen, nagelvijlen en zo voort. In het echt zijn deze nauwelijks bewaard gebleven.

Johannes Lageman, chatelaine met Mercurius, Amsterdam 1781, goud

Johannes Lageman, chatelaine met Mercurius, Amsterdam 1781, goud

Opvallend is hoe de achttiende-eeuwse sieraden op de persoon zijn afgestemd; het geschilderde exemplaar laat liefdesverhalen zien, boven cupido en onder twee geëmotioneerde vrouwen. Ook op bewaard gebleven chatelaines zijn vaak herkenbare scènes afgebeeld. Naast algemene voorstellingen als kindertjes bij een altaar (symbool van het huwelijk), lauwerkransen rond een piramide (symbool van de onsterfelijkheid) en muziekinstrumenten (symbool van de harmonie) zit in het midden van het Amsterdamse exemplaar Mercurius, de god van de handel, leunend op het wapen van de stad Amsterdam. Zo worden sieraden ingezet om de identiteit van de drager te benadrukken.

Advertenties

3 thoughts on “A Matter of Identity; een vrouw en haar juwelen

  1. wat een mooi schilderij. Zij heeft een prachtige jurk aan, waarbij de juwelen heel mooi uitkomen. Wat konden sommige goudsmeden toch mooie dingen maken!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s