In discussie met Rafaël en Cellini: een vaas van Antoine Vechte

Antoine Vechte, Le Triomphe de Galathée ou Neptune domptant les Flots, Paris 1843, zilver, h. 68,8 cm, BK-2013-3

Antoine Vechte, Le Triomphe de Galathée ou Neptune domptant les Flots, Paris 1843, zilver, h. 68,8 cm, BK-2013-3

Als je regelmatig in de zalen van het Rijksmuseum rondloopt, zie je af en toe nieuwe voorwerpen verschijnen. Eén daarvan ontdekte ik tijdens de keuring van de beurs in Maastricht in 2013; verscholen achter een stoel stond een soort van uit de kluiten gewassen voetbaltrofee, die ik al snel herkende van een negentiende-eeuwse foto die kort daarvoor was geveild. Het bleek een belangrijk werk te zijn van de drijver Antoine Vechte, één van de coryfeeën van de Europese edelsmeedkunst. Een particulier schonk het voorwerp vervolgens aan het museum, speciaal voor de opening.

Toegeschreven aan Hippolyte Bayard, foto van de Vechte vaas, Paris c. 1847, salted paper print, RP-F-2013-127

Toegeschreven aan Hippolyte Bayard, foto van de Vechte vaas, Paris c. 1847, salted paper print, RP-F-2013-127

Net als andere kunstenaars van dat moment, ging Vechte de dialoog met het verleden aan. Als je de voorstellingen op het lichaam en de figuren nauwkeurig bekijkt, zie je dat de ovale reliëfs verwijzen naar composities van Rafaël, al heeft Vechte ze zo verbouwd dat je ze pas in tweede instantie als zodanig herkent. In de oren, het deksel, de hals en de voet levert Vechte commentaar. Vandaar ook de dubbele titel: afhankelijk van het gezichtspunt van de kijker, richt hij zich op de Triomf van Galatea of Neptunus beveelt de zeeën zich terug te trekken.

Marcantonio Raimondi naar Raphaël, Neptune domptant les flots, Rome 1515-1516, RP-P-OB-12.146

Marcantonio Raimondi naar Raphaël, Neptune domptant les flots, Rome 1515-1516, RP-P-OB-12.146

De manier waarop Vechte zijn vaas heeft gerealiseerd, doet mij denken aan de Nederlandse kunstenaars in zilver, de Van Vianens en de Lutma’s. Evenals deze zeventiende-eeuwse virtuozen, heeft hij alle onderdelen gedreven uit zilveren platen, en deze vervolgens zo bewerkt dat een eindeloos scala aan nuances binnen handbereik kwam. Vechte verwees hier naar Cellini, en gebruikte deze middelen om zijn verhalen tot leven te brengen: in een bloedig gevecht tussen slangen en zeewezens zijn de lijnen hoekig en verbeten; in een vredige omgeving worden ze ingeruild voor zachte overgangen en een lieflijke elegantie.
Beide elementen werden in de tijd zelf zo hoog gewaardeerd dat werk van Vechte als beeldende kunst werd gezien. Zijn vazen werden als eerste getoond op de Salons, opvallend, omdat juist op dat moment voor het eerst een formele scheidslijn werd getrokken tussen de beeldende kunsten (schilder- en beeldhouwkunst) en de kunstnijverheid (zilver, meubelen, en ceramiek). Meer over Vechte en zijn kunst kun je lezen in mijn artikel Neptune domptant les flots ou Le Triomphe de Galatée (1843), Antoine Vechte, the Duc de Luynes and the Revival of Repoussé, dat deze week net verschenen is.

detail, Neptune domptant les flots,

detail, Neptune domptant les flots,

Advertenties

3 thoughts on “In discussie met Rafaël en Cellini: een vaas van Antoine Vechte

  1. Pingback: Een koninklijke trofee | DirkJanB

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s