#OnsEchteGoud #isvanzilver

Raadsherenbeker, deels verguld,  H. 90 x diam 28 cm, Amsterdam 1660, Michiel Esselbeeck, Museum Deventer

Raadsherenbeker, zilver, deels verguld, h. 90 x diam 28 cm, Amsterdam 1660, door Michiel Esselbeeck, Gemeentemuseum Deventer

 

Tijdens de Museumweek staan de museale collecties centraal. Zilver speelt daarin een ondergewaardeerde rol, vooral omdat kunsthistorici & historici van de klassieke snit niet echt met dit materiaal uit de voeten kunnen. Een voorbeeld is de tentoonstelling ‘Uit liefde voor de Stad’, waar voorwerpen per definitie worden beschouwd als een historisch relict, maar alleen schilder- en beeldhouwkunst als Kunst.

Het hoofdwerk van één van de beste Amsterdamse edelsmeden uit de zeventiende eeuw, Michiel Esselbeeck (1611-1671), doe je niet echt recht als je de complexe versiering van dat voorwerp als ‘protserig’ afdoet. Als je daarnaast loftuigingen tekort komt voor de interessante, maar toch wat onhandige Evangelistenreeks waarmee een verwant van Hendrick ter Brugghen het Deventer stadsbestuur opzadelde, wordt toch vooral duidelijk dat edelsmeedkunst voor de meeste (kunst-)historici een te complex onderwerp is.

Net als de Evangelisten-reeks was de bokaal in eerste instantie bedoeld om de herinnering van een voor Deventer belangrijk persoon te bewaren. Adriaen van Boekholt (1583-1660) was twee keer burgemeester van de stad geweest, en was dus in Deventer een centrale figuur. Anders dan een reeks schilderijen, lag een bokaal voor de hand; Deventer bezat tot 1672 een grote collectie bokalen van andere illustere voorgangers. Vanuit dat perspectief is het dus ook niet vreemd dat de bokaal wat mocht kosten (alleen al aan zilver werden 561 gulden en 4 stuivers voor het object neergeteld), en dat men voor één van de belangrijkste zilversmeden van dat moment koos. Michiel Esselbeeck was een Amsterdamse zilversmid wiens klantenkring zich tot het universiteitsbestuur van Duisburg, de koning van Denemarken, de aartsbisschop van Pamplona en de koning van Sicilië uitstrekte.

De internationale oriëntatie vindt je terug in de vorm van de bokaal, die direct op Augsburgse voorbeelden terug gaat, en in de kwaliteit van de sculpturale onderdelen. De keuze voor de rammen is ingegeven door het wapen van de overledene. Vandaar dat je de dieren zowel in de stam als op het wapenschild op het deksel terugkeren. Ook de prachtig uitgewerkte bloem en bladpatronen waarmee het lichaam is versierd, sluiten bij internationaal gangbare stromingen aan.

Raadsherenbeker, deels verguld,  H. 90 x diam 28 cm, Amsterdam 1660, Michiel Esselbeeck, Museum Deventer (2)Raadsherenbeker, deels verguld,  H. 90 x diam 28 cm, Amsterdam 1660, Michiel Esselbeeck, Museum Deventer (3)

Kortom, een topstuk in iedere verzameling. Als werk van één van de toonaangevende Nederlandse zilversmeden, en als bewijs voor de internationale kwaliteit die het Nederlandse zilver op dat moment bezat, zou het ook één van de hoogtepunten kunnen zijn van de nationale collectie in het Rijksmuseum. Als restant van het Deventer raadszilver kun je daarentegen ook stellen dat het stuk de meeste zeggingskracht heeft in de stad waar het is gebruikt, en dus in het Historisch Museum Deventer het beste op zijn plaats is. Per slot van rekening worden daar ook de andere herinneringen aan het Stedelijk Verleden bewaard. Welke andere zilveren schatten in Nederlandse musea worden bewaard, zie je de komende week  onder #OnsEchteGoud #isvanzilver op Twitter.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s