Een schotel van Johannes Lutma junior

Silverrummet_-_Hallwylska_museet_-_39289.tif

Hallwylska Museet, Stockholm, de zilverkamer

Afgelopen weken reisden we door Scandinavië. Zweden was een ontdekking, vanwege de stilte, de ongerepte natuur en het prachtige weer. Op de terugweg reisden we over Stockholm, een tijdcapsule uit de vroege twintigste-eeuw. Hoog op mijn verlanglijstje stond het huis van het echtpaar Walther von Halwyll (1839-1921) en Wilhelmina Kempe (1844-1930). Het in 1898 voor de verzamelingen van dit echtpaar gebouwde woonhuis is in 1938 opengesteld voor het publiek. Ik wilde dit graag zien omdat ik wist dat in de zilverkamer een gedreven kwabschotel van Johannes Lutma junior wordt bewaard. Dit stuk was voor het echtpaar een hoogtepunt: het kreeg een aparte wandvitrine.

eMuseumPlus

Schotel, Amsterdam, 1653, gesigneerd door Johannes Lutma junior, zilver, diameter 35 cm, Hallwylska Museet, Stockholm.

Die bijzondere status had het vanaf de zeventiende eeuw. Het voorwerp is niet alleen gemerkt met het meesterteken van Johannes Lutma en zijn gelijknamige zoon, maar ook door Johannes Lutma junior voluit gesigneerd. In de achttiende eeuw werd het in eerste instantie als kunstwerk gewaardeerd. Waarschijnlijk is het één van het paar Lutma schotels in de kunstcollectie van de in Zweden geboren Anthonie Grill (1664-1727), die in 1727 in Amsterdam werd geveild. Uit die verzameling bezit het Rijksmuseum de Venetiaanse globebokaal, die op diens door Quinckhardt geschilderde portret is afgebeeld. Via de Zweedse tak van de familie Grill kwam het Lutma zilver in de achttiende eeuw in Stockholm terecht, en via de families Wallis en Kempe vererfde het vervolgens op het echtpaar Von Hallwyll.

 

82f6b2aa5c58a6a3451496c3782fe286

J.M. Quinckhardt, portret van Anthonie Grill, olieverf op doek, gedateerd 1727, Grills Hofje Amsterdam

BK-NM-8338-A

Globebokaal, Venetië, ca. 1650, zilver, h. 42,5 cm, Rijksmuseum BK-NM-8338-A

De foto’s die ik van het voorwerp kende, laten niet heel duidelijk zien waarom de schotel  zo belangrijk is. Zilver fotograferen is moeilijk. Omdat zilver spiegelt worden voorstellingen verwrongen en verdwijnen details en nuanceringen. Het stuk lijkt veel groter, de voorstellingen grover en de versiering naar verhouding veel te prominent. Alleen als je het stuk in het echt ziet, komt het verfijnde samenspel tussen de voorstellingen en de versieringen tot zijn recht. Dan blijken de geschakelde kwabvelden te bestaan uit in elkaar vervloeiende motieven, en zijn de voorstellingen veel puntiger en vlakker uitgewerkt dan de rand. Het contrast geeft een indruk van de reikwijdte van de kunstenaar. Het vermogen om net als schilders en beeldhouwers minutieus verhalen weer te geven paarde Lutma aan de kunst om het ornament in al zijn verscheidenheid tot leven te brengen. Als je in Zweden komt deze vakantie: zeker gaan kijken!

P1030275

 

Advertenties

One thought on “Een schotel van Johannes Lutma junior

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s